حمل و نقل دریایی
حمل و نقل دریایی

خانه حمل و نقل دریایی

حمل و نقل دریایی

در تجارت بین الملی دادوستد كالا طبق عرف و عادلت انجام می پذیرد. عرف و عادت ملل مختلف متفاوت وموجب بروز مشكلات در معاملات بین المللی است. این مشكلات در جنبه های مختلف اجرای قرار داد می تواند ظاهر شود، طرفین قرارداد از عرف و عادت كشورهای یكدیگر اطلاعی ندارندو پس از انعقاد قرارداد، در اجرای آن مواجه با سئوالاتی هستندكه هر یك جواب متفاوتی برای آن دارند: چگونه كالا را باید تهیه كرد؟ تهیه پروانه ها، مجوزها وانجام تشریفات گمركی كه از ضروریات عبور كالا از مرز است ، به عهده كیست ؟خطراتی كه در جریان حمل متوجه كالاست بر كدامیك از متعاملین تحمیل است ، هزینه ها به عهده كیست ؟

قرارداد حمل كالا وبیمه را بایع یامشتری و به هزینه كدامیك منعقد خواهد شد؟ محل دقیق تحویل كالاكجاست ؟ انتقال ضمان چگونه است ؟ بایع در چه شرایطی قیمت كالاهای فروخته شده را دریافت خواهد كرد؟ بسته بندی به چه صورت انجام خواهدشد و مخارج آن به عهده كیست ؟ بازرسی كالا و انطباق و عدم انطباق آن با كالاهای موعود به چه نحوی و به هزینه چه شخصی صورت می پذیرد؟ و چه عواقبی را بدنبال دارد؟

با گذشت زمان عرف و عادت كشورهای مختلف شكل انسجام یافته ای به خودمی گیرد بطوریكه در بعضی از كشورها برای تمام سئوالات مطرح شده جواب استانداردی قابل ارائه می شود. بعدها به صورت اصطلاحات خاص مورد استفاده قرار می گیرد. ولی این اصطلاحات در كشورهای ختلف پراكنده است و به علت عمین پراكندگی طرفین قرارداد نمی دانند و نمی توانند دقیقا” از حدود وظائف ومسئولیت های خود درمعاملات تجاری بین المللی آگاه شوند. در بعضی از موارداصطلاحات مشابه در دو كشورمحل اقامت متعاملین وجود ندارد و حتی در مواردیكه چنین اصطلاحاتی در دو كشور وجود دارد هر یك به گونه ای متفاوت با آن برخورد داشته است. بطوریكه حدود وظائف ومسئولیت های بایع ومشتری در یك روش حمل از كشوری به كشور دیگر متفاوت است : به عنوان مثال مدتهاعملكرد كشور آلمان در مورد روش حمل فوب B.O.F محدودتر از سایر كشورهای غربی بود: در آلمان فقط هزینه حمل در روش بیع فوب بر عهده بایع بود و حال آنكه دردیگر كشورهای اروپائی تحمل خطرات نیز بر بایع تحمیل میشده است .

از اوائل قرن بیستم با افزایش سریع معاملات بین المللی ضرورت یافتن جواب های یكسان برای سئوالات مشابه و ایجاد وحدت رویه در حمل و نقل بین المللی كه سرعت بیشتری از پیش را می طلبید، احساس میشد. به این منظور سازمانهای مختلفی در سطح جهان كه موفقترین آنها اتفاق تجارت بین المللی بود، اقدام به تهیه مجموعه ای از مقررات بین المللی كردند تا رایج ترین اصطلاحات تجاری را درتجارت خارجی تفسیر كنند.

اتاق تجارت بین المللی ابتداء اقدام به جمع آوری در اصطلاحات موجود ومطالعه تطبیقی در عرف و عادت كشورهای مختلف كرد و با یافتن وجوه مشترك آنها را به یكدیگر نزدیك وسرانجام به صورت مجموعه مقرارت انسجام یافته ای حاكم بر حمل ونقل بین المللی به تجار عرضه كرد. این حقیقت غیر قابل انكار كه تجارت بین المللی قرار نگرفته است و هرچند سال یك بار آن اتاق اقدام به تجدیدنظر در مجموعه مقررات عرضه شده می نماید. بطوریكه از سال 1936 كه سال اولین انتشار مقررات بین المللی برای تفسیر اصطلاحات بازرگانی است تا كنون چندین مرتبه مورد تجدیدنظر قرار گرفته است كه ا[رین مرتبه آن در سال 1990 بوده است .

مقررات بین المللی برای تفسیر اصطلاحات تجاری بین المللی موفقیت فوق العاده ای داشته است بطوریكه كمتر قراردادی درتجارت بین المللی منعقد می شود كه در خصوص حمل ونقل از یكی از این اصطلاحات استفاده نكند، تا آنجا كه تفسیر آن ما را بی نیاز از مطالعه بیشتر درموضوع مقاله می نماید.

 

بیمه كشتی

در بیمه كشتی شركت بیمه با توجه به نوع پوشش شناورها مسئول جبران خسارت بدنه شناورها می باشد كه در بعضی پوششها 4/3 مسئولیت ناشی از تصادم و همچنین زیان همگانی تحت پوشش قرار می گیرند . بنابراین در بیمه كشتی خسارت ناشی از خطرات ذیل تحت پوشش قرار می گیرند.

خسارت وارد به كشتی در نتیجه خطرات زیر :

* آتش سوزی و انفجار

* طوفان

* به گل نشستن و یا برخورد با صخره

* تصادم شناور بیمه شده با شناورهای دیگر

* برخورد هواپیما یا وسائل مشابه و یا اشیای كه از آنها سقوط كند به مورد بیمه ، برخورد مورد بیمه با وسایل نقلیه زمینی ، حوضچه تعمیرات تجهیزات و تاسیسات ساحلی

* زمین لرزه ،‌ فوران آتشفشان یا صاعقه

* حوادث ناشی از بارگیری ،‌تخلیه یا جابجایی كالا (یا ماهی صید شده در مورد شناورهای صیادی

* تركیدن دیگ بخار، شكست شفت

* زیان همگانی و هزینه های نجات

* خسارت وسایل و ادوات صیادی (در مورد شناورهای صیادی)

مسئولیت ناشی از تصادم :

در صورتی كه كشتی بیمه شده با كشتی دیگری اعم از شناور یا ثابت تصادم كند و بیمه گذار مسئول جبران خسارت شناخته شود موارد ذیل قابل پرداخت می باشد.

* تلف یا آسیب دیدگی كشتی دیگر یا محمولات آن كشتی و یا هر شی دیگر

* تاخیر یا زیان معقول ناشی از عدم استفاده كشتی دیگر یا محمولات آن كشتی سهم زیان همگانی ، هزینه های نجات (قراردادی یا غیر قراردادی) به كشتی دیگر و یا اموال آن قابل پرداخت است .

جزئیات پوشش های بیمه كشتی:

اموال و منافعی كه تحت عنوان بیمه كشتی توسط شركتهای بیمه مورد تامین قرار می گیرد عبارتند از :

بدنه و ماشین آلات كشتی :   Hull and Machinery

در صورتیكه بدنه و ماشین آلات به عنوان مورد بیمه تحت پوشش بیمه قرار گیرد ، بیمه گر تعهد میكند در صورت از بین رفتن كشتی و یا آسیب دیدن بدنه ، ماشین آلات و تاسیسات و ملزومات آن ناشی از وقوع هر یك از خطرهای بیمه شده ، زیان وارد به بیمه گذار را تا حداكثر مبلغی كه بعنوان ارزش مورد بیمه در بیمه نامه تعیین شده با توجه به شرایط بیمه نامه جبران نماید. در این صورت تعهد بیمه گر جبران خسارت به شیء مورد بیمه است.

در صورت از بین رفتن كشتی مبلغ بیمه شده و یا ارزش روز كشتی ، هر كدام كه كمتر باشد ، پرداخت می شود ، مگر اینكه بیمه كشتی مبتنی بر مبلغ توافق شده بیمه شده باشد در این صورت تعهد بیمه گر پرداخت همان مبلغی است كه مورد توافق قرار گرفته است و لو اینكه ارزش روز كشتی كمتر از آن مبلغ باشد. در صورت آسیب دیدگی كشتی تعهد بیمه گر جبران هزینه تعمیر و بهای قطعات تعویضی و متفرعات آن خواهد بود.

بدیهی است پرداخت خسارات جزء در صورتی مورد تعهد بیمه گر خواهد بود كه كشتی در بیمهTotal lossمقابل اینگونه خسارتها نیز بیمه شده باشد و گر نه چنانچه كشتی بصورت

شده باشد بیمه گر تنها در صورت از بین رفتن كامل كشتی (واقعی یا فرضی) متعهد خواهد بودسیستم قرار دادهای دریایی

چارترپارتی :

قراردادی است كه به وسیله آن مالك كشتی موافقت می كند كه كشتی خود یا قسمتی از آن را برای حمل كالا از بندری به بندر دیگر در اختیار تاجر یا شخص دیگری كه اجاره كننده نامیده می شود بگذارد و در ازاء آن كرایه دریافت كند. یا اینكه كشتی خود را برای مدت زمان معینی اجاره دهد، كه در این حالت مبلغ پرداخت شده را اجاره می نامند.

بطور كلی به دو طریق میتوان یك كشتی را اجاره كرد:

الف – اجاره كشتی به صورت لخت و بدون خدمه ( Bareboat Charter ) كه دراین حالت می توان آن را اجاره كامل كشتی تلقی نمود. اجاره كننده تمام هزینه های كشتی را می پردازد، ناخدا و كاركنانی را كه خود انتخاب می كند برروی كشتی بكار می گمارد و حقوق و دستمزد آنان را خود می پردازد.

 

ب – اجاره كشتی با ناخدا و خدمه مربوط :

مفاد قراردادهای چارترپارتی ( Voyage Charter Clauses )

1- مقدمه : چارترپارتی ها با مقدمه كوتاهی شروع می شوند. در مقدمه نام طرفین قرارداد، نام كشتی، مشخصات و موقعیت فعلی آن و تاریخ تقریبی آمادگی كشتی در بندر بارگیری، درج می شود.

2-مشخصات كالا : در این ماده نام كالا و چگونگی بسته بندی آن ( بصورت فله، كیسه ای، شبكه ای و غیره ) آورده میشود. معمولا مقدار كالا بین یك مقدار حداقل و یك مقدار حداكثر محدود می گردد. به عنوان مثال گفته می شود 000/50 تن جو بصورت فله با2%+ و 2%- تغییربه اختیار مالك كشتی، این بدان معناست كه مالك كشتی می تواند حداقل 49000 تن و حداكثر 51000 تن جو را بصورت فله بارگیری نماید. ضرورت داردكه همیشه ضریب جایگیری كالا و یا مقدار تقریبی آن را نیز در این قسمت ذكرشود.

3-محدوده زمانی مجاز برای ارائه كشتی در بندر بارگیری : عبارت است از محدوده زمانی كه در طول آن مالك حق دارد كشتی خود را در بندر بارگیری ارائه كند. اگر قبل از شروع این مدت زمان كشتی به بندر بارگیری برسد اجاره كننده اجباری برای شروع بارگیری ندارد. اگر كشتی قبل از پایان مهلت مقرر در بندر بارگیری آماده بارگیری كالا نباشد اجاره كننده حق دارد كه قرارداد را فسخ نماید.

4-بندر یا مكان بارگیری كالا : بندر یا مكان بارگیری كالا همیشه در چارترپارتیهای سفری ذكر میگردد كه ممكن است به صورتهای مختلف آورده شود. گاهی فقط یك بندر از یك منطقه جفرافیایی مشخص به انتخاب اجاره كننده باشد كه در اینصورت اجاره كننده حق دارد كشتی را به دلخواه خود به یكی از بنادر آن منطقه بفرستد اگر بندر بارگیری مشخص باشد و از آن نام برده باشد كشتی باید به آن بندر برود و اگر در آن بندر اسكله مخصوصی در قرارداد ذكر شده باشد باز كشتی مجبور است كه به آن اسكله مشخص برود.

بعضی اوقات بندر بارگیری مشخصا نام برده نمی شود كه در اینصورت اجاره كننده می تواند كشتی را به دلخواه حمایت كند از اجاره كننده می خواهد كه كشتی را به یك بندر مطمئن با امن در آن منطقه بفرستد.

هر گاه بیش از یك بندر برای بارگیری مورد توافق قرار گیرد مالك كشتی می خواهد كه بنادر بارگیری به ترتیب جغرافیایی صحیحی معرفی شد.

5-پرداخت كرایه : اگر قرارداد شرطی برای پرداخت كرایه ذكر نشده باشد كرایه طبق روش معمول تجارت در زمان تحویل كالا در بندر تخلیه قابل پرداخت است، ولی هرگاه روش پرداخت كرایه در قرارداد آمده باشد، طبق آن عمل می گردد.

6-حق ضبط و تصرف كالا : مالك كشتی تازمانی كه كرایه، كرایه از دست رفته زیان دیركرد و خسارات ناشی از بازداشت كشتی را دریافت نكرده حق ادعا و ضبط كالا را دارد. اجاره كننده مسئولیت پرداخت كرایه، كرایه از دست رفته، زیان دیركرد را در بنادر تخلیه و بارگیری دارد.

در بعضی موارد این ماده درباره دیگری بنام ( Caser Clause ) گنجانده می شود و به صورت زیر آورده می شود :

” تعهدات اجاره كننده با بارگیری كالا و پرداخت كرایه، كرایه از دست رفته و زیان دیركرد خاتمه پیدا می كند و مالك كشتی تا زمانیكه كرایه، كرایه از دست رفته و زیان دیركرد را دریافت نكرده حق ضبط و گروگانگیری كالا را دارد.

7-هزینه های بارگیری و تخلیه : پرداخت هزینه های بارگیری و تخلیه كالا در یك چارترپارتی در زمان انجام مذاكرات اجاره كشتی مورد توافق قرار می گیرد این توافق ممكن است به اشكال مختلف باشد، در اكثر اوقات شرایط قراردادخرید كالا مبنایی برای توافق هزینه های بارگیری و تخلیه قرار می گیرد. در زیر چند نمونه از شرایط بارگیری و تخلیه بیان شده است :

الف – هزینه های بارگیری و تخلیه بعهده مالك كشتی

ب – هزینه های بارگیری و تخلیه و بارچینی به عهده اجاره كننده

پ – هزینه های بارگیری و تخلیه به عهده اجاره كننده، صفافی به عهده مالك كشتی

ت – هزینه تخلیه به عهده اجاره كننده

ث – هزینه بارگیری به عهده مالك كشتی، هزینه تخلیه به عهده اجاره كننده

كالای خطرناك(IMDG CODE)

گروه1: مواد منفجره(Explosives ) كه به 6 زیرمجموعه تقسیم می شود.

گروه2: گازها(Gases ) گازهای قابل اشتعال ، غیرقابل اشتعال وگازهای سمی

گروه3: مایعات قابل اشتعال(Flammable liquids )

گروه4: جامدات(Solids ) قابل اشتعال،خودسوز و مواد جامدی كه درصورت رسیدن رطوبت خطرناك هستند.

گروه5:موادی كه درمعرض اكسیداسیون قراردارند.

گروه6: موادسمی(Toxic substances ) مواد سمی وعفونی

گروه7:مواد رادیواكتیو

گروه8: كالای خورنده وخطرات آن(Corrosives)

گروه9:دیگركالاهای خطرناك وسایرمواردی كه تحت پوشش گروههای دیگر نیستند.

حمل و نقل كالای خطرناك

حمل و نقل كالای خطرناك تابع قوانین و مقررات خاصی است كه هر چند مدت یك بار مورد تجدید نظر قرار می گیرد و اصولا تابع«قوانین و مقررات ایمنی حیات»(Safety of life at sea convention)در دریا می باشد? كه به منظور انطباق این گونه كالا با این مقررات آنها را به دسته بندی های متفاوتی تقسیم نموده اند كه عبارتند از:

?-مواد منفجره

?-گازهای فشرده و حل شده

?-مواد خطرناكی كه در مجاورت هوا و یا آب عكس العمل نشان می دهند.

?-مواد سمی

در بسیار از موارد حمل و نقل این كالاها خطرات دیگری را نه تنها در مورد خود كالا ایجاد می نماید بلكه باعث صدمه به كالای مجاور هم می گردد.اصولا این گونه كالاها ضمن اینكه ممكن است به كالای مجاور صدمه وارد نمایند در معرض خطرات خاصی هم قرار دارند به همین علت باید وضعیت اینگونه كالاها را شناخت و با فعل و انفعالات شیمیائی آنها آشنا شد تا با آگاهی بیشتر درصد ریسك را پایین آورد.

تجارت كالا از طریق دریا بر حسب نوع كالا نفت خام، فرآورده های نفتی و گاز

از موقع بروز ركود اقتصادی در نیمه دوم سال ????میلادی، تقاضا برای انرژی از اواخر سال و با ادامه در سال ????رو به كاهش گذارد و لذا حجم تجارت كالای نفتی شامل نفت خام، فرآورده های نفتی و گاز مایع طبیعی و بارگیری آن ها توسط انواع كشتی های تانكر طی سال ????تا سه درصد نزول پیدا كرد. بارگیری ??/?میلیارد تن كالای نفتی طی سال ????در مقایسه با ??/?میلیارد تن بارگیری شده در سال ????مبین این كاهش است.

بارگیری نفت خام

بارگیری نفت خام طی سال ????با ?/?درصد كاهش به ??/?میلیارد تن رسید. تولید كنندگان اصلی نفت خام شامل كشورهای عضو سازمان اوپك واقع در غرب آسیا در كنار كشورهای در حال گذار جنوب و شرق آسیا، آفریقای مركزی، آمریكای جنوبی، شمال آفریقا، آفریقای غربی، كارائیب و آمریكای مركزی بیش ترین میزان بارگیری نفت خام را به خود اختصاص دادند. بیش ترین میزان تخلیه نفت خام طی سال ????در بنادر آمریكای شمالی، اروپا و جنوب و شرق آسیا، ژاپن و جنوب شرق آسیا به وقوع پیوست. رشد قوی تقاضا برای نفت در چین، هندوستان و شرق آسیا و رشد جهنده اقتصادی در آمریكای جنوبی، منعكس كننده دلیل سهم رو به افزایش تخلیه نفت خام در این نواحی است. با توجه به وجود ذخایر نسبتا زیاد نفت خام انبار شده در كشورهای توسعه یافته و كاهش جهانی تقاضا برای نفت خام طی سال ????میلادی، اكثر وارد كنندگان نفت خام در كشورهای توسعه یافته كاهش در بارگیری نفت خام را ثبت و نیاز خود به واردات نفت خام را كاهش داده اند.

پس از دوران خوب قبل از سال ????میلادی بازار كشتی های نفتكش در نیمه اول سال ????میلادی با مشكلات رو در رو شد. در عین حال كه چشم انداز جهانی اقتصاد در اواخر سال ????میلادی رو به بهبود گذاشت، خوش بینی در باره ترمیم آینده در بازار كشتی های نفتكش به وجود آورد و شرایط برای این بازار بهبود یافت. سرمای شدید در شمال اروپا و چین در كنار رغبت رو به افزایش برای اجاره روزانه ارزان تر كشتی های نفتكش جهت سرعت بخشیدن به استفاده از این نوع كشتی ها برای ذخیره كردن نفت خام به امید فروش مجدد با قیمت بالاتر در آینده به حمایت از بهبود تقاضا برای نفت خام كمك كرده است. نحوه عرضه ظرفیت كشتی های نفتكش، افت و خیز ذخیره سازی نفت خام طی سال ????میلادی ظرفیت مازاد تناژ كشتی های نفتكش در بازار را تعدیل كرده است. حدود ??درصد از تناز كشتی های در دست ساخت جهت كاهش عرضه بر اساس برنامه از قبل توافق شده به شركت های كشتی رانی تحویل نشدند در حالی كه طبق گزارش های در دست، ??فروند كشتی های غول پیكر?برای مقاصد ذخیره سازی استفاده می شدند? . ذخیره سازی جهانی نفت خام در كشتی های نفتكش غول پیكر در اوایل سال ????میلادی به صورت تخمینی به حداقل هشتاد میلیون بشكه رسیده بود?.

با نگاهی به سال ????و علی رغم ركود اقتصادی، تجارت نفت خام برخلاف گرایش سال ????با آهنگی كند و در كنار افزایش تناژ كشتی های نفتكش رشد را از سر گرفت. در عین حال انتظار می رفت سال ????میلادی پایان مهلت از رده خارج كردن كشتی های نفتكش تك جداره باقی مانده در بازار را رقم بزند، اما حتی اسقاط كردن تمام ظرفیت حمل نفتكش های تك جداره به دلیل فعال نبودن چشم گیر آن ها در بازار حمل نفت خام موضوع تناژ مازاد كشتی های نفتكش را تحت تاثیر قرار نداد. به علاوه افزایش قیمت نفت بدین معنا است كه استفاده از نفتكش ها برای ذخیره سازی نفت رو به كاهش خواهد گذاشت و تناژ فعال در بازار را افزایش می دهد. با در نظر گرفتن خسارت وارده به بازار حمل ونقل كالای فله به دلیل بروز ركود اقتصادی تبدیل كشتی های نفتكش به فله بر نیز معقول به نظر نمی رسید و در این رابطه به دست آوردن تعادل بین عرضه و تقاضا برای كشتی های نفتكش یك چالش باقی خواهد ماند.

بارگیری فرآورده های نفتی

سال ????میلادی برای بخش كشتی های حامل فرآورده های نفتی از نظر مقدار كالای حمل شده، ساختار و محدوده جغرافیائی توزیع فرآورده های نفتی سال ضعیفی تلقی شده است. تقاضا برای بنزین و گازوئیل مورد استفاده خودروها كاهش یافت در حالی كه تقاضا برای سایر محصولات تقطیر شده و فرآورده ها برای مصارف صنعتی بدون تغییر باقی ماند. كاهش تقاضا برای فرآورده های نفتی میزان موجودی ذخیره شده در كشتی های تانكر در اقصی نقاط دنیا را در اندازه های قابل توجه افزایش داد. این موضوع در جریان كاهش بارگیری و حمل فرآورده های نفتی تا ?/?درصد جمعا ?/???میلیون تن طی سال ????میلادی منعكس شد. كشورهای توسعه یافته ?/??درصد از بارگیری و ?/??درصد از تخلیه فرآورده های نفتی در جهان و كشورهای در حال توسعه ?/??درصد از بارگیری و ?/??درصد از تخلیه از این محموله ها را در سال ????میلادی به خود اختصاص دادند. چشم انداز تجارت فرآورده های نفتی طی سال ????میلادی با بهبود اندك شرایط اقتصادی جهان و مشاهده افزایش تقاضا از سوی كشورهای خارج از محدوده سازمان همكاری های اقتصادی و توسعه?روند رو به رشد به خود گرفت. با این حال همانند موضوع نفت خام و بخش كشتی های نفتكش غول پیكر بهبود در بخش تجارت فرآورده های نفتی در مقابل بسط قابل توجه ظرفیت كشتی های حامل فرآورده در سال ????به وقوع پیوست.

بارگیری گاز طبیعی مایع

بر اساس آمار ارائه شده از سوی شركت بریتیش پترولیوم تجارت گاز طبیعی مایع از طریق دریا ?.?درصد در سال ????میلادی تا سقف حجم گاز طبیعی بارگیری شده یعنی ?/???میلیارد متر مكعب افزایش داشته است. این آمار با مصرف رو به كاهش و پائین آمدن سطح استخراج گاز طبیعی و همچنین نزول حجم انتقال گاز طبیعی از طریق خط لوله مغایرت دارد. به دلیل بروز سرمای شدید، قیمت ارزان تر كه گاز را در مقایسه با ذغال سنگ برای تولید انرژی مناسب جلوه می داد، واردات گاز طبیعی مایع به ایالات متحده تا ??درصد طی سال ????میلادی افزایش را تجربه كرد. این موضوع نقطه عطفی در كاهش قبلی تولید است و یادآور سئوالی در مورد صحت نیاز ایالات متحده به واردات گاز طبیعی در این حجم عظیم است. طی سال ????واردات گاز طبیعی به اروپا به صورت آهسته افزایش یافت و این در حالی است كه انگلستان با وارد كردن ?/??میلیارد متر مكعب گاز طبیعی به یك وارد كننده تمام عیار در سال ????میلادی تبدیل شد. وارد كنندگان عمده گاز طبیعی در آسیا مانند ژاپن، كره جنوبی و تایوان كاهش در حجم واردات گاز طبیعی را رقم زدند. انتظار می رود این میزان كاهش به دلیل بهبود یافتن وضع اقتصادی و افزایش در تقاضای صنعت برای گاز طبیعی روندی معكوس و رو به افزایش به خود بگیرد. كشور چین طی سال ????در مقایسه با ژاپن و كره جنوبی كم تر گاز طبیعی وارد كرد. با مسیر نعیین شده برای توسعه چین، این كشور به زودی به عنوان یكی از بزرگ ترین وارد كنندگان گاز طبیعی به بازارهای جهانی باز خواهد گشت. عقد تفاهم نامه خرید دراز مدت گاز توسط چین از كشور قطر مبین این واقعیت است. در بخش تولید گاز طبیعی اصلی ترین صادركنندگان گاز طبیعی در مناطق در حال توسعه قرار داشتند و به ترتیب میزان صادرات، قطر به عنوان بزرگ ترین صادركننده و سپس مالزی، اندونزی، الجزایر و نیجریه قرار داشتند. اثرات ركود اقتصادی در سال ????منتج به تاخیر در راه اندازی برخی پروژه های گاز طبیعی مایع و تاخیر در آغاز ساخت بسیاری دیگر از این پروژه ها به دلیل بروز مشكلات در تامین تسهیلات مالی شد. اگر چه مشكلات تامین تسهیلات مالی قبل از بروز ركود اقتصادی نیز وجود داشتند، اما ركود اقتصادی شرایط تامین تسهیلات مالی را وخیم تر كرد. با این وجود تولید گاز طبیعی مایع طی سال ????افزایش داشت و تمام این افزایش متوجه فعالیت های قطر بود. افزایش تجارت گاز طبیعی مایع بیش تر وابسته به پروژه های در دست اجرا برای تبدیل گاز طبیعی به مایع است كه انتظار می رود بین سال های ????الی ????به بهره برداری برسند. در حالی كه چشم انداز برای حمل ونقل دریائی گاز طبیعی مایع ممكن است مثبت باشد، اما لازم است در كوتاه مدت تعادل در بازار كشتی های حامل گاز طبیعی مایع برقرار شود. طبق گزارش های در دست، بخش حمل ونقل دریائی گاز طبیعی مایع همانند سایر بخش های حمل ونقل دریائی با تانكر، با وجود تعداد زیادی كشتی های حمل گاز بدون بار برای حمل، طی سال ????دچارتناژ مازاد نیز بود.

بارگیری كالای خشك :كالای فله خشك اصلی و ثانوی و سایر كالای خشك

طی سال ????كالای خشك شامل كالای فله خشك، كالای كانتینری و سایر محموله های خشك اولین افت در میزان كالای بارگیری شده از سال ????را با ?/?درصد كاهش ثبت و به حدود ?/?میلیارد تن رسید. سهم كالای خشك از مجموع كالای بارگیری شده طی سال ها در حال رشد بوده و حصه بزرگی از مجموع كالای بارگیری شده یعنی ?/??درصد را به خود اختصاص داده است.

كالای فله اصلی : سنگ آهن، ذغال سنگ، غلات، بوكسیت / آلومینا و سنگ فسفات

تجارت جهانی پنج كالای فله اصلی طی سال ????میلادی ?/?درصد افزایش داشت و به ?/?میلیارد تن رسید. عامل اصطكاك برای افزایش رشد تجارت پنج كالای فله اصلی در نتیجه كاهش شدید حجم تجارت بوكسیت / آلومینا معادل ?/??درصد و سنگ فسفات معادل ?/??درصد تشخیص داده شده است. این كاهش توسط حجم رو به افزایش بارگیری سنگ آهن و ذغال سنگ به نحو مناسب جبران شده است. طی سال ????به طور اخص به دلیل ارائه بسته محرك اقتصادی ???میلیارد دلاری از سوی چین و مخارج عظیم زیربنائی این كشور در جهت حمایت از تقاضای داخلی، تجارت جهانی كالای فله خشك با قدرت به كار خود ادامه داد.

در خلال سه ماه چهارم سال ????چشم انداز برای بخش كالای فله خشك وقتی شاخص كالای خشك بالتیك?سقوط كرد بسیار اسف ناك به نظر می رسید. به دنبال سقوط شاخص بالتیك در اواخر سال ????، تولید فولاد موثرترین محرك كالای فله خشك نیز در سال ????به شدت كاهش یافت و این كاهش هشت درصدی مجموع تولید فولاد جهان را تا ?/????میلیون تن پائین آورد. در همین حین تقاضا برای فولاد طی سال ????معادل?/?كاهش یافت. در كمال تعجب بازار كالای فله خشك تحت تاثیر تقاضای كشور چین تا آن حد كه انتظار می رفت عملكرد بدی نداشتند.

بارگیری سنگ آهن به همراه ذغال كك سنگ آهن اصلی ترین ماده خام برای تولید فولاد است. تولید كنندگان مهم سنگ آهن شامل كشورهای استرالیا، برزیل، كانادا، چین، هندوستان، روسیه، آفریقای جنوبی، سوئد و ایالات متحده هستند. بارگیری سنگ آهن ???میلیون تن در سال ????تخمین زده می شود كه نسبت به میزان بارگیری طی سال ????معادل ?/?درصد افزایش نشان می دهد. در مجموع استرالیا و برزیل صادرات ??درصد از سنگ آهن جهان را طی سال ????در اختیار داشتند و بزرگ ترین صادر كننده سنگ آهن جهان در سال ????یعنی استرالیا با ?/???میلیون تن و برزیل با ???میلیون تن صادرات سنگ آهن به ترتیب هفده درصد افزایش و ?/?درصد كاهش را در مقایسه با سال قبل تجربه كردند.

واردات و تخلیه سنگ آهن در بنادر آسیا بیش از كاهش تخلیه در بنادر سایر كشورهای جهان به افزایش این فعالیت در سال ????كمك كرد. موتور اصلی این افزایش چین بود كه واردات سنگ آهن این كشور ?/??درصد نسبت به سال ????افزایش داشت و تولید فولاد این كشور با افزایشی معادل ?/??درصد به ???میلیون تن در سال ????رسید و این كشور را در رتبه اول تولید فولاد در جهان نگه داشت. سایر كشورهای تولید كننده فولاد مانند ژاپن ?/??درصد، اروپای غربی ?/??درصد و كره جنوبی ?/??درصد كاهش تولید طی سال ????را در مقایسه با سال قبل تجربه كردند. به جز مصر، هندوستان، جمهوری اسلامی ایران و قطر سایر وارد كنندگان كوچك مانند تایوان و پاكستان واردات سنگ آهن خود را كاهش دادند. لازم به ذكر است كه طی سال ????تجارت جهانی سنگ آهن ?/?درصد نسبت به سال ????افزایش داشت. اگر چه انتظار نمی رفت كه عملكرد استثنائی چین در زمینه واردات سنگ آهن و تولید فولاد در سال ????مجددا در سال ????تكرار شود اما این كشور با قدرت در زمینه افزایش تجارت سنگ آهن از طریق دریا طی سال ????نقش مهمی را ایفا كرد. همان طوری كه چین سرمایه گذاری فعالانه ای را در كشورهای ماوراء بحار مانند استرالیا، آفریقا و آمریكای جنوبی برای تهیه مواد اولیه مورد نیاز اقتصاد رو به رشد خود انجام می دهد، احتمالا تقاضا برای كشتی های فله و الگوی تجارت سنگ آهن تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

بارگیری ذغال سنگ

طی سال ????میلادی بارگیری ذغال سنگ اعم از ذغال برای سوزاندن و ذغال كك مجموعا به ???میلیون تن رسید مقداری تقریبا برابر با بارگیری ???میلیون تن ذغال سنگ در سال ????میلادی. استرلیا و اندونزی در كنار هم ?/??درصد بارگیری ذغال برای سوزاندن در جهان را در بنادر خود انجام دادند. اندونزی به عنوان صادر كننده پیش تاز ذغال سنگ دنیا با ?/??درصد افزایش ?/???میلیون تن بارگیری و صادرات ذغال سنگ را در سال ????انجام داد. در عین حال طی چند سال اخیر صادر كنندگان ذغال سنگ به صورت فزاینده در بازار آسیا تمركز كرده اند. برای مثال كشور كلمبیا حمل ذغال سنگ به محدوده اقیانوس آرام را آغاز كرده است. آفریقای جنوبی نیز در صدد تقویت صادرات ذغال سنگ خود به محدوده قاره آسیا است. افزایش صادرات ذغال سنگ به چین، تایوان و هندوستان با كاهش صادرات آفریقا به اروپا و ایالات متحده مطابقت داشت و این كاهش را جبران كرد. با ناامن تشخیص داده شدن تعدادی از معادن چین و بسته شدن آن ها طی سال ????، با توجه به مقرون به صرفه بودن قیمت ها در بازار جهانی واردات ذغال كك این كشور ده برابر و واردات ذغال سنگ برای مصارف حرارتی چهار برابر شد. موج واردات ذغال سنگ به چین باعث بروز ازدحام كشتی ها در بنادر چین و متعاقبا دلیل اصلی افزایش كرایه حمل ذغال سنگ به چین شد.

این گونه روندهای واردات در حجم های بسیار بزرگ تاثیر مستقیم بر مسیر اصلی حمل و مقیاس موجود در بازارحمل ونقل دریائی ذغال سنگ داشت و محتملا شكل دهنده تقاضا برای كشتی های فله بر خواهد بود. حمل ونقل ذغال سنگ طی سال ????میلادی در بخش ذغال حرارتی با سرعت كم تری نسبت به ذغال كك افزایش داشت. موضوع مهم در سال ????میلادی در مورد ذغال سنگ نظارت بر قیمت ها بود كه گرایش سریع رو به رشد داشت و ازاین رو روش قیمت گذاری با ضریب متغیر در بازار تجارت ذغال سنگ رواج یافت و افزایش سهم در فروش به صورت فصلی به جای سالانه نرخ گذاری شد

حمل با كانتینر1-4كانتینر از دیدگاه مسئولیتهای متصدی حمل و بیمه گر

همانطور كه گفته شد، كانتینر پدیده جدیدی است در سیستم حمل و نقل جهانی پدیدار شده و در واقعكانتینر به تدریج جایگزین لیفت ون”Lift Van” شده است.مناسب و اقتصادی بودن برای شیوه حمل و نقل دریایی و زمینی باعث گردیده كه پاسخگویی نیازهای فعلی سیستم حمل و نقل جهانی باشد.در ابتدای پیدایش، كانتینر ها دارای اندازه های متفاوتی بودند و در واقع هر تولید كننده حسب سلیقه و میل شخصی و یا درخواست مشتریان خود اقدام به تولید كانتینرها می نمود كه همین امر باعث بروز پاره ای مشكلات در جابجایی گردید كه نتیجه آن یكنواخت كردن تولید كانتینرها با استانداردهای جهانی گردید و به همین جهت«مؤسسه استاندارد بین المللی» (International standards Organization ) كانتینرهای یكنواختی را توصیه نمود كه اندازه های آن 8×8 فوت و بطول 10 ،20 ،30 و یا 40 فوت بودند. مؤسسه استاندارد آمریكا هم همین استانداردها را توصیه نمود.

قوانین و مقررات متفاوت و گوناگونی در رابطه با حمل و نقل كانتینر پدید آمد قوانین مصوبه در انگلستان حداكثر ظرفیت حمل و نقل زمینی را 32 تن تعیین نمود كه این شامل وزن كانتینر و كالای آن می گردید. قوانین مصوب در سال 1968 در انگلستان طول وسیله نقلیه را به 13 متر محدود نمود كه بعدا به 15 متر كه معادل 40 فوت است افزایش یافت و حمل و نقل كانتینر هم مشروط به رعایت قوانین مشروحه بالا گردید.

قبل از استفاده از كانتینر ، بسته(pakage ) در سیستم حمل و نقل دارای مفهوم خاصی مانند

برای ادعای خسارات برعلیه اشخاص ثالث مرتبط با حمل و نقل كانتینر باید موارد زیر رعایت گردد.

? اثبات اینكه كالا در زمان وقوع خسارت و حادثه در ید اختیار متصدی حمل و یا تحویل گیرنده كالا (Bailee ) قرار داشته است.

? در زمان تحویل كالا توسط متصدی حمل و یا تحویل گیرنده كالا (bailee ) بسته مفقود شده و یا خسارت دیده وجود نداشته است.

? متصدی حمل و تحویل گیرنده كالا (bailee ) در زمان تحویل كالا آنها را با خسارات مشهود تحویل داده و یا اصلا تحویل نداده اند.

معمولا اسناد و مدارك متعارف برای اثبات خسارت اطلاعات مشروحه بالا را در خود دارد.در عمل، كسی كه كالا را در اختیار دارد، مسئول است كه كالا را صحیح و سالم به نفر بعدی تحویل دهد، به همین دلیل بعد از اینكه كالا از دست فروشنده/فرستنده خارج گردید در اختیار تعداد زیادی تحویل گیرنده كالا(bailee ) قرار می گیرد تا در نهایت به دست خریدار/دریافت كننده كالا برسد. بعضی از كالاها قبل از شروع حمل برای بسته بندی به مؤسسات حرفه ایی بسته بندی سپرده می شود و از محل بسته بندی در اختیار متصدی حمل و نقل زمینی قرار می گیرد. فورواردر در این مرحله ممكن است نقش داشته باشد.انبار دار و مقامات بندری هر كدام نقشی در بارگیری و تخلیه دارند.مقامات گمركی ممكن است كالا را قبل از بارگیری در كشتی بازرسی نمایند.در بعضی از موارد«دوبه كاران»(Stevedores )مسئول بارگیری یا تخلیه كالا از طریق دوبه كاری می باشند كه در نهایت مسئول حمل و نقل و جابجایی صحیح كالا تلقی می شوند.Lighteragee كالا از كشتی ممكن است باعث پیدایش مسئولیت افرادی شودكه«كار سبك سازی»(Lightermans Liability ) را انجام می دهند و آخرین فرد از این زنجیره افراد درگیر در كار تخلیه و بارگیری كالا،«ترخیص كار كالا»(clearing agent) در بندر تخلیه مندرج در مقصد بیمه نامه می باشد.

هر كدام از افراد مشروحه بالادارای مسئولیت در زمانی هستند كه كالا در یداختیار شان قرار دارد و به همین دلیل بیمه گر در زمان پرداخت خسارت باید بتواند به منظور دریافت خسارت خود مسئولیت یكی از افراد مشروحه بالا را كه درگیر كار بارگیری،تخلیه و جابجایی كالا بوده اند اثبات نماید.

زمانی كه كالا بوسیله كانتینر حمل و نقل می گردد، هیچ یك از افراد مشروحه بالا امكان بازدید و كنترل كالا را ندارند. كانتینر معمولا بعنوان یك «واحد» پذیرفته می شود و لذا مسئولیت صرفا محدود به تحویل كانتینر می گردد و به همین دلیل واژه«محتویات طبق اظهار»(Said to Contain) غالبا در بارنامه های صادره برای حمل و نقل كانتینر مشاهده می شود.بارنامه ممكن است در زمانی صادر شده باشد كه كالا به انبار شركت كانتینر قبل از بارگیری تحویل شده باشد، كه باعث مشكلتر شدن مسئله شده و اثبات مسئولیت را تا حدود زیادی مشكلتر می نماید.

***اصولا در عرف حمل و نقل با كانتینر كار چیدن كالا در كانتینر راStuffing و كار تخلیه كالا را از كانتینرStripping می گویند.

بعلت طولانی بودن این مطلب من این بخش رو در 2 پست بروز می كنم.

حمل با كانتینر?-?كشتی های حمل كانتینر و كشتی های رورو (RO.RO)

ساخت كشتی های مخصوص حمل كانتینر در مقایسه با سایر كشتی هاحمل ونقل بسیار گران تر است، اما با توجه به اقتصادی بودن استفاده و بهره برداری از این نوع كشتی ها توجه سرما یه گذاران به اینكار جلب شده است، زیرا این كشتی ها در مقایسه با سایر كشتی ها ی حمل و نقل هزینه های بندری كمتری خواهند داشت كه چنانچه عامل حداقل نیروی انسانی را هم در نظر بگیریم، متوجه می شویم كه این كار دارای مزایای فراوانی است. كشتی های حمل كانتینر تحولات ساختاری فراوانی را در طول نیم قرن گذشته پشت سر گذاشته اند،بطوریكه امروزه بیمه گران و متصد یان حمل و نقل دریایی در واقع با نسل سوم این گونه شناورها مواجه هستند كه ضمن دارا بودن كلیه امكانات از انعطاف پذیری فوق العاده زیادی برخوردار هستند. با توسعه و گسترش حمل و نقل كانتینر ، استفاده و كاربرد این نوع كشتی ها فزونی خواهد گرفت. این كشتی ها به نحوی ساخته می شوندكه قادرند ضمن پذیرش انواع كانتینر با ابعاد و اوزان مختلف ، تریلر، خودرو و سایر ابزار و ادوات را درخود جای دهند.طول این كشتی ها ???متر و عرض آنها??متر و ارتفاع آنها ??متر و دارای (Draught) آبخور??متری هستند. این كشتی ها دارای ویژگی مخصوص برای حمل كانتینر می باشند كه بدنه، ماشین آلات و كالای آنها سرمایه های عظیمی را تشكیل می دهند و در واقع نوعی از تجمع خطر بشمار می آیند، زیرا ارزش كالا ، كشتی و ماشین آلات ، به انضمام ارزش كانتینر ها ارقام بسیار سنگینی را در صورت بروز خسارات كلی تشكیل می دهد.

این كشتی ها درای سرعتی حدود ??گره دریایی () می باشند كه وزنDead weight «مرده آنها»?????تن می باشد و قادرند تا ????كانتینر را روی عرشه حمل نمایند.معمولا این گونه كشتی ها حدوداً دارای ???سلول هستند كه قادرند در حدود ?????كانتینر را در خود جای دهند.

?-?كانتینرهای یخچالی

حمل و جابجایی مواد غذایی با كانتینر ها ی یخچالی اهمیت بسیار زیادی پیدا كرده و استفاده ازاین شیوه و روش روز افزون است. كشتی های مخصوص حمل كانتینر قادرند هر بار بین ????تا ????هزار واحد كانتینر یخچال دار را حمل نمایند.این كانتینر در ابتدای پیدایش خود از دستگاههای برقی و یا دیزلی مستقل تغذیه می شدند،در حالی كه پیدایش كشتی های نسل سوم این امكان را فراهم آورده كه واحد تغذیه بصورت مشترك برای كلیه كانتینر های بارگیری شده عمل نماید و این سیستم باعث صرفه جویی در استفاده از فضای كشتی شده است. درسیستم حمل و نقل دریایی این روش بنام”Port Hole” نامیده می شود .در این شیوه هوای خنك و سرد به داخل هر كانتینر رانده شده و پس از اتصال به سیستم (Pneumo-Mechanical) خنك می شود. اگر بخواهیم كالاهایی كه با استفاده از كانتینر حمل می شودند را طبقه بندی نماییم، طبقه بندی كالا باید تحت شرایط خاص بیمه ای ازقبیل«شرایط حمل گوشت منجمد» (Frozen meat clauses) و«یا غذاهای منجمد»(Frozen food cluses) حمل شود به شرح زیر است:

?-?-?كالاهایی كه باید در حالت یخ زده ، یعنی در دمای كمتر از ??درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت ، ماهی ،كره.

?-?-?كالاهایی كه باید در حالت خنك ، یعنی درجه حرارت بین ??تا ??درجه فارنهایت حمل شوند مانند انواع گوشت تازه، پنیر ، تخم مرغ و انواع سبزیجات.

?-?-?میو ه جات كه در زمان حمل احتیاج به درجه حرارت بین ??تا ??درجه فارنهایت دارند.

بارنامه

            در حمل و نقل دریائى بارنامه اهمیت به سزائى دارد و همان‌طورى كه در مقررات كنوانسیون ملل كه به مقررات هامبورك آلمان مشهور است چنین تعریف گردیده است.   

            بارنامه سندى است كه دلالت بر حمل و نقل دریائى و تحویل كالا یا بارگیرى آن توسّط حمل‌كننده آن دارد و حامل آن متعهّد مى‌گردد كه كالا را در برابر سند مزبور تحویل دهد و همان‌طورى كه در فروش سی.اَند.اِف هم اشاره گردیده است این سند از لحاظ حقوقى داراى چند خصوصیّت است.      

            ?. سندى است كه دلالت بر وجود قرارداد حمل و نقل مى‌نماید.    

            ?. دلیلى است بر اینكه كالا تحویل گردیده و روى كشتى قرار دارد. در حقیقت نوعى رسید كالا و محموله هم به حساب مى‌آید.  

            ?. سندى است كه دلالت بر مالكیت كالا دارد یعنى هر كس آن را در دست داشته باشد مالك كالا یا نماینده مالك مى‌باشد.           

            ?. قابلیت نقل و انتقال دارد یعنى به‌وسیله بارنامه مانند قبض انبار مى‌توان محموله را به دیگرى منتقل نمود.  

            ?. بدون در دست داشتن بارنامه كالا تحویل نمى‌شود.       

                   انواع بارنامه

            در حمل و نقل دریائى بارنامه‌ها به انواعى تقسیم گردیده‌اند.           

          ?. بارنامه بارگیرى كالا     

            كه در حقیقت سند و مدرك از سال جنس است به مقصد معیّن و با كشتى مشخّص و به درخواست فرستنده? كالا، و با وجود این مدرك ارسال‌كننده خرسند و مطمئن مى‌باشد كه جنس را به خریدار یا نماینده او تحویل داده و رسید آن را در دست دارد كه در آن ذكر نكات زیر ضرورى است.        

 

            ـ نام كشتى كه كالا در آن بارگیرى شده است      

            ـ تاریخى كه بارگیرى به‌عمل آمده است   

            ـ ذكر مشخّصات مرسل‌الیه         

            ـ سایر شرایطى كه لازم باشد در آن ذكر مى‌شود  

          ?. بارنامه (اخذ مال‌التجاره)       

            در مواردى ممكن است كه كالا براى حمل به بندر مبداء رسیده باشد ولى وسیله‌اى كه آن را باید حمل نماید هنوز به بندر محل تحویل كالا نرسیده و یا اینكه در بندر لنگر انداخته اما به جهاتى آمادگى بارگیرى ندارد در چنین صورتى ممكن است بارنامه‌اى تحت عنوان اخذ كالا صادر شود مبنى بر اینكه ارسال‌كننده كالا در حقیقت جنس را به متصدى حمل و نقل تحویل داده است ولى بارگیرى به‌عمل نیامده اما هر وقت كشتى آماده شد كالا تحویل خواهد شد تا حمل گردد.         

          ?. بارنامه حمل جنس با چند كشتی      

            این بارنامه زمانى صادر مى‌شود كه از بندر مبداء تا مقصد دو یا چند كشتى كالا را حمل مى‌نمایند و معمولاً در مسیرهاى طولانى و برون قارّه‌اى مورد استفاده قرار مى‌گیرد به این معنى كه در بارنامه تصریح مى‌شود از فلان نقطه تا فلان بندر كشتى A آن را حمل مى‌نماید و از بندر دیگر كه میان راهى یا بین راهى هم نامیده مى‌شود كشتى B مسو?ول حمل آن است. در هر حال چه كالا با یك كشتى حمل شود یا با چند كشتى متصدیان حمل و نقل مسوو?لیت تام و تمام دارند كه جنس را سالم به مقصد تحویل نمایند.     

 

 

                   تعداد نسخه‌هاى بارنامه    

            ماده ??قانون دریائى ایران تعداد نسخه‌هاى بارنامه را حداقل چهار نسخه تعیین نموده است كه نسخه اصلى متعلق به ارسال‌كننده كالا مى‌باشد و نسخه دوم براى گیرنده كالا با مرسل‌الیه و یا كسى كه بارنامه به نام و براى او صادر مى‌گردد و نسخه سوم به كاپیتان كشتى تسلیم مى‌گردد و نسخه چهارم براى صاحب كشتى یا به كسى كه نمایندگى قانونى او را بر عهده دارد ارسال مى‌شود.          

            لازم به ذكر است كه تمام نسخه‌هاى بارنامه به منزله یك نسخه مى‌باشند كه براى حمل محموله به‌خصوص اعتبار دارد و به این‌ جهت داراى تاریخ معینى مى‌باشد یعنى تاریخ و شماره تمام نسخه‌هاى بارنامه یكى است و شرایط مربوط به حمل و نقل كالا در همه نسخه‌ها یكسان بوده و با هم تفاوتى ندارد. 

Author: persian / Date: 2017-10-26
0 34

Please comment on this post

تجارت امن و پایدار
حس خوب یک اعتماد